Sinoć sam na projekciju novog filma Domagoja Burića u našu Apfel Arenu otišla bez ikakvih očekivanja jer, iako sam fan domaćeg filma, nisam baš ljubitelj ovakvih povijesnih spektakala. Ali ostala sam ugodno iznenađena viđenim pa su mi dva i pol sata, koliko film traje, prošla u tren.
Film se snimao više od četiri godine na nekim poznatim lokacijama u Hrvatskoj, a izgrađene su i pozamašne kulise i scenografija za njegove potrebe. Navedeno je da je film rađen bez famozne umjetne inteligencije, što je također hvalevrijedno. Ipak, najbolji dio filma su mi glumci koji su na starolatinskom (na kojem nije lako glumiti jer je mrtav jezik) dočarali prilike i događaje onog doba.
Izvrstan Amar Bukvić kao hladni i odmjereni Dioklecijan i Nataša Janjić Medančić kao žena mu Priska, vječno željna njegove pažnje i ljubavi. Slavko Sobin kao desna mu ruka i sin kojeg nikad nije imao, Maksimilijan. Marko Cindrić je maestralan kao ludi tiranin Karin, možda i najbolja uloga u filmu.
Zapažene uloge imali su i bračni par Despot, Ana Šovagović Despot kao proročica Drijada, a Dragan Despot kao senator Prokul, čije su mudre izreke isto bolji dio filma. I zapažanje da bračni par Despot stari kao dobro vino, što su stariji, to su bolji. Ona da je od ludog tiranina gori samo onaj tiranin zdrave pameti jedna mi je od boljih Prokulovih mudrih izreka u filmu.
Mudre latinske izreke inače su dosta zastupljene pa mi koji nismo išli u gimnaziju imamo dobru lekciju iz latinskog. Mnoštvo je tu naših poznatih glumaca u epizodnim ulogama: izvrsni Marinko Prga, Krešimir Mikić, Franjo Kuhar, odlična Jasna Burić kao Arminija (inače redateljeva supruga), Robert Kurbaša, Dušan Bućan i drugi.
Neke kritike filma odnose se na siromašnu scenografiju i nedovoljan prikaz bitki itd. Ali se zaboravlja da je film sniman s ograničenim budžetom u produkciji HRT-a pa se ne može ni očekivati da bude u rangu holivudskih blockbustera ili starih povijesnih filmova kao što je Ben-Hur i drugi, koji su imali neograničene budžete.
Film je svakako preporuka ljubiteljima povijesnih filmova, ali i kao lekcija iz povijesti jer je ipak Dioklecijan vladar koji je obilježio Dalmaciju i Split i u nasljeđe nam ostavio jednu od najljepših palača onog doba, bez koje Split i njegove vizure ne bi bili ono što su danas.